Pokazywanie postów oznaczonych etykietą literatura. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą literatura. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 16 lutego 2017

Tristan i Izolda




Każda epoka formułuje różne wzorce osobowe. W okresie średniowiecza rozwinęła się literatura rycerska, której główną funkcją było stworzenie idealnego rycerza, który sprawował wszystkie cechy kodeksu rycerskiego.
Męstwo, odwaga, oddanie się Bogu, władcy i ojczyźnie to cechy, które musiał spełniać najlepszy rycerz w średniowieczu. Prócz tego musiał być silny, inteligentny, honorowy, dumny i powinien mieć swoja wybrankę serca, dla której zrobiłby wszystko.
Tristan już od dziecka był przygotowywany do funkcji rycerza. Nauczył się władać mieczem i łukiem, poznał tajniki sztuki myśliwskiej, opanował grę na harfie. Król Marek traktował Tristana jak syna, ponieważ zabierał go na wyprawy i polowania a on swoją wdzięcznością był gotowy zrobić dla króla wszystko.
Waleczność Tristana ujawnia się, gdy trzeba było walczyć z silnym Marchołtem, z którym bohater wygrywa oraz w pokonaniu smoka pożerającego ludzi. W tych dwóch przypadkach Tristan zostaje ciężko ranny. Wychodzi z tego cało, bowiem Izolda Jasnowłosa ratuje mu życie. W drodze do Króla Marka Tristan i Izolda wypijają na statku miłosny napój, który łączy ich na zawsze.
Od tej pory żadne przeciwności losu nie staną im na przeszkodzie do szczęścia. Nie raz Tristan i Izolda będą wystawiani na próby. Wielokrotnie będzie ratował życie Izoldzie, narażając przy tym własne.
Mimo potężnej miłości Tristan zachowuje się zgodnie z kodeksem rycerskim. Kiedy Król Marek dowiaduje się o ich romansie, Tristan postanawia oddać ukochaną do poślubionego jej mężczyzny? Jest to dla nich obojga bolesne, ale jedyne wyjście z tej trudnej sytuacji.
Tristan w nagrodę za zabicie dzika otrzymuje Izoldę o Białych Dłoniach. Postanawia związać się z nią i zacząć nowe życie. U boku nowej kobiety żyje godnie i poczciwie. Nie potrafi pokochać swojej żony tak mocno, jak nadal kocha Izoldę Jasnowłosą.
Podczas bitwy z baronem Tristan zostaje ranny zatrutą strzałą. Bohater wzywa swoją wybrankę serca do siebie. Żona rycerza okłamuje go na temat umówionego koloru żagli i Tristan umiera z żalu. Oddaje życie w imię miłości do Izoldy Jasnowłosej.
Podsumowując uważam, że Tristan to idealny rycerz, ponieważ był oddany królowi oraz stawał w obronie innych. Nie można zapomnieć, że był także idealnym kochankiem. Mimo że Tristan złamał kodeks rycerski i zniszczył swój honor to nie mógł się oprzeć tak silnej miłości. Przez to nie mógł pokochać innej. Był wierny wybrance swojego serca, która umiera przy jego boku, lecz ponownie zostają złączeni krzakiem głogu.
Moim zdaniem Tristan był zarówno wspaniałym rycerzem jak i kochankiem. Miłość Tristana i Izoldy była wspaniała, co pasuje do nich cytat z Biblii „Miłość cierpliwa jest, łaskawa jest. Miłość nie zazdrości, nie szuka poklasku, nie unosi się pychą; nie dopuszcza się bezwstydu, nie szuka swego, nie unosi się gniewem, nie pamięta złego; nie cieszy się z niesprawiedliwości, lecz współweseli się z prawdą. Wszystko znosi, wszystkiemu wierzy, we wszystkim pokłada nadzieję, wszystko przetrzyma.”

środa, 25 lutego 2015

Jane Austen





Uwierzyć w nieskazitelnie dobry charakter Jane Austen, takie osoby również się zdarzają

Jane Austen jest angielską pisarką z okresu Romantyzmu. Jako córka pastora, przebywająca całe (niestety krótkie) życie na wsi, w oddaleniu od głośnego i pełnego wrażeń Londynu, skupiła się na tym, co obserwowała, na co dzień, tzn.: życiu towarzyskim średnio zamożnej szlachty ziemiańskiej i jego niuansach. Proza autorki może się dla większości osób przyzwyczajonych do szybkiej akcji i niezwykłych wydarzeń wydać nudna. Należy jednak zauważyć, że w czasach pisarki kobietom wypadało pisać tylko o tym, co znały z własnego doświadczenia.

W swoich książkach Jane przedstawia życie codzienne ziemiaństwa na przełomie XVIII i XIX wieku. Dzieła jej charakteryzują się trafnymi obserwacjami ludzkich osobowości, a także niesamowitym poczuciem humoru. Autorka odmalowała w swoich książkach życie kobiet pod nadzorem konwenansów, pragnących małżeństwa z miłości, nie zaś dla pieniędzy, jak wymagano w ich sferze. Można to zauważyć czytając powieść „Rozważna i Romantyczna” Głównymi bohaterkami tej historii są dwie siostry: Elinor (tytułowa rozważna) i Marianne (romantyczna). Właśnie ta druga dama bardzo się identyfikuje z miłością, jest tak zakochana w Wilbughby, iż nie zwraca nawet uwagi na swoje zdrowie.

Należy także zauważyć, że religia miała też duży wpływ na zachowanie przedstawianych bohaterów. Mentalność tamtego okresu sprawia, iż starano się być dobrym, zwłaszcza dotyczyło to się dziewcząt, np., „Jeśli nie będziesz miła i grzeczna, pójdziesz do piekła". Dziś już się taką wagę do religii nie przykłada. Ale wtedy jak najbardziej. Zwłaszcza w takim kraju jak Anglia.

Postacie kreowane przez Austen wydają się zarazem bardzo prawdziwe. Bohaterowie mają zarówno wady jak i zalety, np. Elżbieta Bennet - była bystra i niezależna w opiniach, ale tytułowo "uprzedzona", trudno było przyznać się jej do błędu; Darcy - uczciwy i dobry, lecz zbyt dumny: ...-ach-krzyknęła panna Bingley. - Karol piszę wprost najnieporządniej na świecie . Połowę słowa połyka, a resztę zamazuje.
-Myślę szybciej, niż piszę. Z tego właśnie powodu moje listy -zdaniem tych, co je czytają -Często nie zawierają żadnych myśli.
-Pańska skromność -wtrąciła Elżbieta -musi rozbroić każdą krytykę.
-Nie ma nic bardziej zwodniczego nad pozory skromności -rzekł Darcy. -Często jest tylko obojętność wobec opinii ludzkiej, a czasami zamaskowana pycha.
-A której z dwóch cech doszukałeś się w moim ostatecznym dowodzie skromności?
-Zamaskowanej pychy. W rzeczywistości dumny jesteś z tego, że piszesz nieporządnie, uważasz, bowiem, iż wypływa to szybkości myśli i tego, że nie dbasz specjalnie, w jaką ubierzesz je formę, co jest, twoim zdaniem, godne, jeśli nie pochwały, to w każdym razie zainteresowania. Zdolność szybkiego działania jest wysoko ceniona przez każdego, kto ją posiada, nie zauważa on jednak niedoskonałości swych poczynań
……

Dlatego też czytając powieści Jane Austen widoczny jest dla Nas jej dobry charakter. W 1917 roku Reginald Farrer, oficer wywiadu, napisał w swoim krytycznym eseju o jej książkach: „Próżno jest rozważać o jej ograniczeniach. Nigdy nie można myśleć, że ograniczenia sceny przekładają się na ograniczenia ludzkich emocji. Bohaterowie i bohaterki Jane Austen, oraz treść są w rzeczy samej uniwersalną ludzką naturą”. Nie w sposób temu zaprzeczyć, wiele współczesnych czytelniczek, które nie mają nic wspólnego z XVIII - wieczną angielską prowincją, bez trudu utożsamia się z bohaterkami Austen. Autorka pokazuje osoby o złym i dobrym charakterze, które mają wady jak zalety, itd. Swoisty jest także fakt, że autorka obdarza nas zaufaniem do innych. Ta pogoda ducha zawarta w jej powieściach powodowała, że były one chętnie czytane na froncie przez żołnierzy brytyjskich. Oto, co pisze o jej książkach William Boyd Henderson – nauczyciel z Glasgow, w swoim pamiętniku: „Często w czasie długiego marszu, albo brudnej roboty na zimnie, w ciężarówce, albo w wozie bojowym, podtrzymywała mnie na duchu myśl o książce w mojej torbie. Z jaką ochotą otwierałem ją i natychmiast przenosiłem się ze świata sierżantów, majorów, walk na bagnety i kopania okopów, czyszczenia ciężarówek i natłuszczania gąsienic, do nowego świata, utworzonego dla mnie przez moją ukochaną Jane Austen. Widzę samego siebie, leżącego na wznak, na trawie, jak kończę rozdział „Emmy”.


Jane doskonale wiedziała, że melancholijny nastrój zawarty w czytanych powieściach ma zły wpływ na ludzką psychikę i może potęgować negatywne emocje. Dydaktyzm zawarty w książkach miał przypomnieć ludziom, co tak naprawdę jest w życiu ważne i dobre.


czwartek, 5 lutego 2015

Klasycyzm kontra romantyzm



               Walka romantyków z klasykami rozgrywała się w latach 1818-1830 pomiędzy starszym pokoleniem uczonych literatów: J. Śniadecki, F. Dmochowski, K. Koźmian, L. Osiński, a młodymi romantykami, którymi byli K. Brodziński, A. Mickiewicz, M. Mochnacki. Klasykom nie podobało się to, że romantycy nie brali pod uwagę ustalonych jeszcze w starożytności reguł i opierali swe utwory na fantastyce.  Dla młodego pokolenia najważniejsze było uczucie oraz miłość do ojczyzny.

Zapowiedzi nowych trendów literackich pojawiły się już w wieku XVIII, pod postacią sentymentalizmu. Wiadomo, że w II poł. XVIII wieku czytywano w Polsce dzieła Jana Jakuba Rousseau, przede wszystkim jego „Nową Heloizę”, uznawaną za sztandarowe dzieło sentymentalne. Sentymentalizm zwracał się ku uczuciu, jako sile, którą najmocniej oddziałuje na człowieka i motywuje jego działania. 

W utworze „Cierpienia młodego Wertera” Johann Wolfgang Goethe przedstawia typowego kochanka romantycznego, który kieruje się uczuciami. Werter jest wrażliwy, skłonny do wzruszeń i żyje marzeniami. Dlatego nie walczy o ukochaną Lottę i jej miłość do niego. Główny bohater jest także wykształcony oraz oczytany. Powyższe cechy powodują, że Werter popełnia samobójstwo.

               „Oda o młodości” powstała w 1820r. i jest świadectwem zaangażowania A. Mickiewicza w ideę filomatyzmu. Filomaci, czyli miłośnicy nauki to tajne stowarzyszenie studentów Uniwersytetu Wileńskiego, działające w latach 1817-1823. Głosili konieczność samokształcenia, samodoskonalenia moralnego i pracy dla kraju.  „Oda do młodości” jest przeciwstawieniem dwóch światów. Według Mickiewicza one walczą między sobą. Jeden z nich to świat stworzony przez ludzi oświecenia. Mickiewicz sprzyja nowemu, światu, który zapowiada romantyzm.

W pierwszych zwrotkach utworu podmiot liryczny zwraca się do tego nowego świata. Najważniejszą sprawą dla Mickiewicza jest Młodość, która sprawi, że nastąpi wielka przemiana w dziejach. Młodość staje przed walką z dwoma światami. Ten pierwszy świat poeta określa: "Bez serc, bez ducha - to szkieletów ludy" wytykając mu brak uczucia. Nowy świat dla młodych ludzi jest pełen marzeń i planów na przyszłość. W tym świecie nie ma miejsca na samotność. Mickiewicz chce, aby wszyscy zjednoczyli się by wspólnie dążyć do szczęścia.

W „Balladach i romansach” Adama Mickiewicza utwór „Romantyczność” dzieli się na dwie części. W pierwszej części utworu dowiadujemy się o obłąkanej dziewczynie, Karusi, która straciła swego ukochanego Jasia. Druga część to rozmowa narratora, który wyraża poglądy Mickiewicza, ze starcem (klasykiem).  

Najważniejszą cechą literatury romantycznej w tym utworze jest obłęd Karusi, dlatego że romantycy uważali ludzi obłąkanych za istoty, które posiadają zdolność widzenia tego, co dla zwykłego śmiertelnika było niewidoczne.

Patrząc z perspektywy prawie dwóch stuleci nie można oprzeć się wrażeniu, że dziś z całej walki klasyków z romantykami pozostało świadectwo najważniejsze I tom Poezji A. Mickiewicza.